Shloka 12
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
दिवास्तु सन्निवेशं वै सांप्रतैरेव कृत्स्नशः / शतार्द्धकोटिविस्तारा पृथिवी कृत्स्नशः स्मृता
Transliteration
divāstu sanniveśaṃ vai sāṃprataireva kṛtsnaśaḥ / śatārddhakoṭivistārā pṛthivī kṛtsnaśaḥ smṛtā
Translation
దినాల సమగ్ర వ్యవస్థ ప్రస్తుతానుసారమే; భూమి యొక్క సంపూర్ణ విస్తీర్ణం ‘శతార్ధకోటి’ (యాభై కోట్లు) అని స్మృతిలో చెప్పబడింది।
Word by Word
दिवाby day / in the daytime
दिवा:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
तुand/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
सन्निवेशम्arrangement, layout
सन्निवेशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसन्निवेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
सांप्रतैःby the present (authorities)
सांप्रतैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootसांप्रतम् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; विशेषण
एवonly
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (restrictive)
कृत्स्नशःentirely, in full
कृत्स्नशः:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकृत्स्नशस् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
शतार्धकोटिविस्ताराhaving an extent of fifty crores (of yojanas)
शतार्धकोटिविस्तारा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशत-अर्ध-कोटि-विस्तार (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; समासः (बहुपद-तत्पुरुष) ‘शतार्धकोट्या विस्तारः यस्याः’ (extent of fifty crores)
पृथिवीthe earth
पृथिवी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कृत्स्नशःentirely
कृत्स्नशः:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकृत्स्नशस् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय
स्मृताis remembered/said
स्मृता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used predicatively), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थ ‘is said/considered’