Shloka 103
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
लोकसन्तानको ह्येष वैश्वानरपथाद्वहिः / पृष्टे यावत्प्रभा सौरी पुरस्तात्संप्रकाशते
Transliteration
lokasantānako hyeṣa vaiśvānarapathādvahiḥ / pṛṣṭe yāvatprabhā saurī purastātsaṃprakāśate
Translation
ఈ లోకసంతానకుడు వైశ్వానరపథము వెలుపల ఉన్నాడు; వెనుకనున్న సౌరప్రభ ముందుభాగమున ప్రకాశించుచున్నది।
Word by Word
लोक-सन्तानकःthe world-continuum/boundary line
लोक-सन्तानकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + सन्तानक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकस्य सन्तानकः)
हिindeed
हि:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वैश्वानर-पथात्from the Vaiśvānara path
वैश्वानर-पथात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक) + पथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वैश्वानरस्य पथः)
बहिःoutside
बहिः:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootबहिः (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (adverb of place)
पृष्ठेat the back/behind
पृष्ठे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
यावत्as far as, up to the extent that
यावत्:
Avadhi (अवधि)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/संबन्ध-शब्द)
Formअव्यय, परिमाण/अवधिवाचक (up to/as far as)
प्रभाlight, radiance
प्रभा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सौरीsolar, of the Sun
सौरी:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसौर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (प्रभायाः)
पुरस्तात्in front, ahead
पुरस्तात्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरस्तात् (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (in front)
सम्-प्रकाशतेshines forth, becomes manifest
सम्-प्रकाशते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√काश् (धातु) + सम्- (उपसर्ग) + प्र- (उपसर्ग)
Formलट् (Present), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन