Shloka 7
Naimiṣa-satra Praśna–Prativacana
The Sages’ Questions at Naimiṣa and Sūta’s Reply
Devanagari script
मृत्युश्चके महातेजास्तस्मिन्सत्रे महात्मनाम् / विबुधाश्चोषिरे तत्र सहस्रपरिवत्सरान्
Transliteration
mṛtyuścake mahātejāstasminsatre mahātmanām / vibudhāścoṣire tatra sahasraparivatsarān
Translation
ఆ మహాత్ముల సత్రంలో మహాతేజస్సుగల మృత్యువూ ప్రత్యక్షమయ్యాడు; దేవగణములు అక్కడ సహస్ర సంవత్సరములు నివసించిరి।
Word by Word
मृत्युःDeath (personified)
मृत्युः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अकेat Aka (a place)
अके:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootअक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; स्थानवाचक (place-name)
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहातेजस् (प्रातिपदिक: महा + तेजस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘मृत्युः’)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
सत्रेsacrificial session
सत्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
महात्मनाम्of the great-souled (sages)
महात्मनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक: महा + आत्मन्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
विबुधाःthe gods/wise beings
विबुधाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
ऊषिरेthey dwelt/stayed
ऊषिरे:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
सहस्रपरिवत्सरान्for a thousand years
सहस्रपरिवत्सरान्:
Kāla-adhikarana (कालाधिकरण/Duration)
TypeNoun
Rootसहस्र-परिवत्सर (प्रातिपदिक: सहस्र + परिवत्सर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; कालपरिमाण (duration)