Shloka 94
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
क्रैञ्चद्वीपेन विख्यातं तस्य केतुर्महाद्रुमः / शाको नाम महोत्सेधस्तस्य पूज्या महानुगाः
Transliteration
kraiñcadvīpena vikhyātaṃ tasya keturmahādrumaḥ / śāko nāma mahotsedhastasya pūjyā mahānugāḥ
Translation
అది ‘క్రైంచద్వీప’మని విఖ్యాతము; దాని కేతు (ధ్వజచిహ్నం) ‘మహాద్రుమ’. ‘శాక’ అనే దాని మహోత్సేధ (ఉన్నతభూమి); దాని మహానుగులు (అనుచరులు) పూజ్యులు.
Word by Word
क्रैञ्च-द्वीपेनby/with the Krauñca island (as name)
क्रैञ्च-द्वीपेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootक्रैञ्च + द्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; ‘क्रैञ्चः द्वीपः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष
विख्यातम्is renowned/known
विख्यातम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + ख्या (धातु) → विख्यात (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘is renowned/called’
तस्यof it/of that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
केतुःKetu (name; banner/standard)
केतुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
महाद्रुमःMahādruma (great tree)
महाद्रुमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + द्रुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘महान् द्रुमः’ इति कर्मधारय
शाकःŚāka (name)
शाकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशाक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामnamed
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशार्थक (particle: ‘named/called’)
महोत्सेधःgreat height/elevation
महोत्सेधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + उत्सेध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘महान् उत्सेधः’ (great height/elevation)
तस्यof it/of that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पूज्याःworthy of worship
पूज्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपूज्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (to be worshipped)
महानुगाःgreat attendants/followers
महानुगाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + अनुग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘महान् अनुगः’/‘महानुगः’ = great followers/attendants