Shloka 90
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
अंबिकेयात्परो रम्यः सर्वौंषधिसमन्वितः / केसरी केसरयुतो यतो वायुः प्रजापतिः
Transliteration
aṃbikeyātparo ramyaḥ sarvauṃṣadhisamanvitaḥ / kesarī kesarayuto yato vāyuḥ prajāpatiḥ
Translation
అంబికేయకు అవతల రమ్యమైన దేశం, సమస్త ఔషధులతో సమన్వితం; కేశరములతో కూడిన కేశరీ పర్వత సమీపంలో యత్ర వాయు ప్రజాపతి నివసించును।
Word by Word
अम्बिकेयात्from Ambikeya
अम्बिकेयात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootअम्बिकेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन
परःhigher, beyond
परः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन; विशेषण
रम्यःbeautiful, delightful
रम्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
सर्वौषधि-समन्वितःendowed with all herbs
सर्वौषधि-समन्वितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व + औषधि + समन्वित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; (सर्वौषधिभिः) समन्वितः = सर्वासु औषधिषु/सर्वौषधिसहितः
केसरीKesarī (name)
केसरी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकेसरी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
केसर-युतःjoined with/possessing filaments (kesara)
केसर-युतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकेसर + युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; केसरैः युतः (instrumental sense)
यतःfrom which; whence
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध/हेतु-अर्थे (relative adverb: ‘from which/wherefrom/whence’)
वायुःVāyu (wind-god)
वायुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रजापतिःPrajāpati (lord of creatures)
प्रजापतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समानाधिकरण (apposition)