Shloka 36
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
सर्वधातुमयैः शृङ्गैः शिलाजालसमाकुलैः / द्वितीयः पर्वतश्चात्र ह्युत्तमो नाम विश्रुतः
Transliteration
sarvadhātumayaiḥ śṛṅgaiḥ śilājālasamākulaiḥ / dvitīyaḥ parvataścātra hyuttamo nāma viśrutaḥ
Translation
సర్వ ధాతువులతో నిర్మిత శిఖరాలు, శిలాజాలాలతో నిండిన రెండవ పర్వతము ఇక్కడ ‘ఉత్తమ’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి.
Word by Word
सर्वधातुमयैःwith peaks made of all metals/minerals
सर्वधातुमयैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootसर्व + धातु + मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural); समासः सर्वेषां धातूनां मयः (सर्वधातु+मय)
शृङ्गैःwith peaks
शृङ्गैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural)
शिलाजालसमाकुलैःwith masses/networks of rocks, crowded
शिलाजालसमाकुलैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootशिला + जाल + समाकुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural); समासः शिलानां जालेन समाकुलः (शिलाजाल+समाकुल)
द्वितीयःthe second
द्वितीयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); क्रमवाचक-विशेषण
पर्वतःmountain
पर्वतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction 'and')
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (locative adverb 'here')
हिindeed
हि:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/कारणार्थक-निपात (particle 'indeed/for')
उत्तमःUttama
उत्तमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशार्थक ('by name')
विश्रुतःrenowned
विश्रुतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + श्रु (धातु) → विश्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); भूतकृदन्त (past passive participle), 'well-known'