Shloka 2
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
जंबूद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणास्तस्य विस्तरः / विस्तराद्द्विगुणश्चास्य परिणाहः समन्ततः
Transliteration
jaṃbūdvīpasya vistārāddviguṇāstasya vistaraḥ / vistarāddviguṇaścāsya pariṇāhaḥ samantataḥ
Translation
జంబూద్వీప విస్తారానికి రెండింతలు దీని విస్తారం; ఆ విస్తారానికి కూడా రెండింతలు చుట్టూరా దీని పరిణాహం (పరిధి) ఉంటుంది.
Word by Word
jaṃbūdvīpasyaof Jambūdvīpa
jaṃbūdvīpasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootjaṃbū (प्रातिपदिक) + dvīpa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन)
vistārātfrom the extent/width
vistārāt:
Apādāna/Comparison base (अपादान)
TypeNoun
Rootvistāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Ablative (पञ्चमी/5), Singular (एकवचन)
dviguṇāḥdouble (in measure)
dviguṇāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) (predicate)
TypeAdjective
Rootdviguṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); predicate adjective (bahuvrīhi not intended)
tasyaof it/of that
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन)
vistaraḥbreadth/extent
vistaraḥ:
Karta (कर्ता) (topic)
TypeNoun
Rootvistara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
vistarātfrom the breadth
vistarāt:
Apādāna/Comparison base (अपादान)
TypeNoun
Rootvistara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Ablative (पञ्चमी/5), Singular (एकवचन)
dviguṇaḥdouble
dviguṇaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) (predicate)
TypeAdjective
Rootdviguṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); predicate adjective
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक-अव्यय)
asyaof this/of it
asya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन)
pariṇāhaḥcircumference/girth
pariṇāhaḥ:
Karta (कर्ता) (topic)
TypeNoun
Rootpariṇāha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
samantataḥon all sides/entirely
samantataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsamantatas (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण-अव्यय)