Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 195
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
सप्त प्रकृतयस्त्वेता धारयन्ति परस्परम् / तास्त्वहं परिमाणेन नं संख्यातुमिहोत्सहे
Transliteration
sapta prakṛtayastvetā dhārayanti parasparam / tāstvahaṃ parimāṇena naṃ saṃkhyātumihotsahe
Translation
ఈ ఏడు ప్రకృతులు పరస్పరం ఒకదానిని ఒకటి ధరిస్తాయి. వాటిని పరిమాణంతో ఇక్కడ లెక్కించుటకు నేను సమర్థుడను కాను.
Word by Word
सप्तseven
सप्त:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः (numeral used indeclinably); संख्या-विशेषणम्
प्रकृतयःnatures, constituents (prakṛtis)
प्रकृतयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (particle); विरोध/विशेषार्थक
एताःthese
एताः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम-विशेषणम्
धारयन्तिsupport, sustain
धारयन्ति:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
परस्परम्mutually, each other
परस्परम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययम् (adverb); परस्पर-भावे
ताःthem
ताः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; सर्वनाम
तुhowever/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (particle); विशेषार्थक
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन
परिमाणेनby measure, quantitatively
परिमाणेन:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootपरिमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः (negation particle)
संख्यातुम्to count, to enumerate
संख्यातुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Infinitive complement)
TypeVerb
Rootसंख्या (धातु: सम्+ख्या) (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तम् (infinitive); कर्तरि प्रयोगः
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेश/प्रसङ्गवाचक-अव्यय (adverb)
उत्सहेI am able/dare, I undertake
उत्सहे:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootउत्सह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन