Shloka 60
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
कर्णप्रावरणान्प्राप्य संगत्या श्वमुखानपि / सिकतापर्वतमरुं गत्वा विद्याधरान्ययौ
Transliteration
karṇaprāvaraṇānprāpya saṃgatyā śvamukhānapi / sikatāparvatamaruṃ gatvā vidyādharānyayau
Translation
కర్ణప్రావరణ ప్రాంతాన్ని చేరి, సంగతితో శ్వముఖులను కూడా తోడుగా తీసుకొని, సికతాపర్వత మరుభూమికి వెళ్లి విద్యాధరుల వద్దకు చేరింది।
Word by Word
कर्णप्रावरणान्ear-coverings/ear-ornaments
कर्णप्रावरणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्ण + प्रावरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कर्णानां प्रावरणानि)
प्राप्यhaving reached/obtained
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having reached/obtained’
संगत्याby association/through contact
संगत्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसंगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
श्वमुखान्dog-faced ones
श्वमुखान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्व + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्मधारय (श्व इव मुखं येषाम्)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थक निपात (also/even)
सिकतापर्वतमरुम्the sandy (region), mountains, and desert (tract)
सिकतापर्वतमरुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसिकता + पर्वत + मरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (सिकता च पर्वतः च मरुश्च) समाहार/समुदाय-रूपेण
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having gone’
विद्याधरान्Vidyādharas
विद्याधरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविद्या + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुष (विद्यां धरन्ति)
ययौwent
ययौ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद