Shloka 6
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
तस्य पादे महाद्दिव्यं स्वच्छोदं नाम तत्सरः / तस्माद्दिव्यात्प्रभवति स्वच्छोदा नाम निम्नगा
Transliteration
tasya pāde mahāddivyaṃ svacchodaṃ nāma tatsaraḥ / tasmāddivyātprabhavati svacchodā nāma nimnagā
Translation
ఆ పర్వత పాదంలో ‘స్వచ్ఛోద’ అనే మహాదివ్య సరస్సు ఉంది. ఆ దివ్య సరస్సు నుంచే ‘స్వచ్ఛోదా’ అనే నది ఉద్భవిస్తుంది.
Word by Word
तस्यof it/of that
तस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
पादेat the foot (of the mountain)
पादे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
महत्great
महत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम्
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम्
स्वच्छोदम्Svaccoda (clear-water)
स्वच्छोदम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वच्छ + उद (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषः (स्वच्छम् उदकं यस्य/यत्र)
नामnamed
नाम:
Sambandha (नामनिर्देश)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-शब्दः (naming particle)
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम्
सरःlake
सरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सरस्-शब्दस्य प्रथमा एकवचनम् (सरः)
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन
दिव्यात्divine
दिव्यात्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; विशेषणम्
प्रभवतिarises/originates
प्रभवति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + भू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
स्वच्छोदाSvaccodā (clear-water river)
स्वच्छोदा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वच्छ + उद (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुषः (स्वच्छम् उदकं यस्याः)
नामnamed
नाम:
Sambandha (नामनिर्देश)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-शब्दः (naming particle)
निम्नगाriver/stream
निम्नगा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिम्न + गा (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (निम्नं गच्छति इति)