Shloka 7
Pṛthivyāyāma-vistara (Extent and Divisions of the Earth) / पृथिव्यायामविस्तरः
Devanagari script
इतः स्वर्गश्च मोक्षश्च मध्यश्चान्तश्च गम्यते / न खल्वन्यत्र मर्त्यानां भूमौ कर्म विधीयते
Transliteration
itaḥ svargaśca mokṣaśca madhyaścāntaśca gamyate / na khalvanyatra martyānāṃ bhūmau karma vidhīyate
Translation
ఇక్కడినుంచే స్వర్గమూ మోక్షమూ, మధ్యమూ అంతమూ (పరమగతి) పొందబడతాయి; ఇతర భూముల్లో మానవులకు కర్మవిధానం లేదు।
Word by Word
इतःfrom here/from this (land)
इतः:
Apādāna (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootइतः (अव्यय)
Formअपादानार्थक-अव्यय (ablatival adverb: from here/from this)
स्वर्गःheaven
स्वर्गः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
मोक्षःliberation
मोक्षः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
मध्यःthe middle (state/goal)
मध्यः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अन्तःthe end (final goal)
अन्तः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
गम्यतेis attained/reached
गम्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
खलुindeed
खलु:
Sambandha (particle)
TypeIndeclinable
Rootखलु (अव्यय)
Formनिश्चय/प्रत्ययार्थक-अव्यय (emphatic particle)
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: elsewhere)
मर्त्यानाम्of mortals
मर्त्यानाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; genitive
भूमौon earth
भूमौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; locative
कर्म(ritual) action
कर्म:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
विधीयतेis enjoined/ordained
विधीयते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग; उपसर्ग: वि-; धातु-रूप: विधीयते