Shloka 38
Pṛthivyāyāma-vistara (Extent and Divisions of the Earth) / पृथिव्यायामविस्तरः
Devanagari script
ऋषिकुल्या कुमारी च मन्दगा मन्दगामिनी / कृपा पलाशिनी चैव शुक्तिमत्प्रभवाः स्मृताः
Transliteration
ṛṣikulyā kumārī ca mandagā mandagāminī / kṛpā palāśinī caiva śuktimatprabhavāḥ smṛtāḥ
Translation
ఋషికుల్యా, కుమారీ, మందగా, మందగామినీ, కృపా, పలాశినీ—ఇవి శుక్తిమత్ పర్వతమునుండి ఉద్భవించిన నదులుగా స్మృతించబడినవి।
Word by Word
ऋषिकुल्या(the river) Ṛṣikulyā
ऋषिकुल्या:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootऋषिकुल्या (प्रातिपदिक; ऋषि + कुल्या)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नदी-नाम
कुमारी(the river) Kumārī
कुमारी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकुमारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नदी-नाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
मन्दगा(the river) Mandagā
मन्दगा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमन्दगा (प्रातिपदिक; मन्द + गा)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नदी-नाम
मन्दगामिनी(the river) Mandagāminī
मन्दगामिनी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमन्दगामिनी (प्रातिपदिक; मन्द + गामिनी)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नदी-नाम
कृपा(the river) Kṛpā
कृपा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नदी-नाम
पलाशिनी(the river) Palāśinī
पलाशिनी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपलाशिनी (प्रातिपदिक; पलाश + इनी)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नदी-नाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (particle: emphasis)
शुक्तिमत्प्रभवाःoriginating from Śuktimat (mountain/region)
शुक्तिमत्प्रभवाः:
Karta (कर्ता/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुक्तिमत्प्रभव (प्रातिपदिक; शुक्तिमत् + प्रभव)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (of implied नद्यः)
स्मृताःare remembered/mentioned
स्मृताः:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु) + त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन