Shloka 73
Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)
Devanagari script
कृतत्रेतादियुक्तास्तु युगाख्या ह्येकसप्ततिः / ये ऽतीतास्तैर्युगैः सार्धं राजानस्ते तदन्वयाः
Transliteration
kṛtatretādiyuktāstu yugākhyā hyekasaptatiḥ / ye 'tītāstairyugaiḥ sārdhaṃ rājānaste tadanvayāḥ
Translation
కృత, త్రేతా మొదలైన యుగాలతో కూడిన ‘యుగ’ అనే ఏకసప్తతి (71) పరిణామాలు గడిచిపోయాయి; ఆ యుగాలతో పాటు వారి వంశంలోని రాజులూ గతించిపోయారు.
Word by Word
कृत-त्रेता-आदि-युक्ताःconnected with Kṛta, Tretā, etc.
कृत-त्रेता-आदि-युक्ताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (प्रातिपदिक) + त्रेता (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कृतत्रेतादिभिः युक्ताः), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन, पुंलिङ्ग; विशेषण (qualifying युगाख्याः)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
युग-आख्याः(those) named as yugas
युग-आख्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक) + आख्या (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (युग इति आख्या येषाम्), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (particle: कारण/निश्चय)
एक-सप्ततिःseventy-one
एक-सप्ततिः:
Karta (कर्ता; predicate number)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक) + सप्तति (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numerical: एक + सप्तति = 71), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
येwho/which
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन, पुंलिङ्ग
अतीताःhave passed
अतीताः:
Kriya (क्रिया/participial predicate)
TypeVerb
Rootअति + इ (धातु)
Formकृदन्त (Past Active Participle/क्तवतु-प्रत्ययार्थ: अतीत), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग
तैःwith those
तैः:
Sahakari (सहकारी/with)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
युगैःwith the yugas
युगैः:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन, नपुंसकलिङ्ग
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahakari (सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formसह-अर्थक-अव्यय (indeclinable meaning 'together with')
राजानःkings
राजानः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन, पुंलिङ्ग
तेthose
ते:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
तद्-अन्वयाःof that lineage/descended from him
तद्-अन्वयाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अन्वय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तस्य अन्वयाः), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुंलिङ्ग; विशेषण (qualifying ते/राजानः)