Shloka 59
Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)
Devanagari script
नाभेर्निसर्गं वक्ष्यामि हिमाह्वे ऽस्मिन्निबोधत / नाभिस्त्वज नयत्पुत्रं मेरुदेव्यां महाद्युतिम्
Transliteration
nābhernisargaṃ vakṣyāmi himāhve 'sminnibodhata / nābhistvaja nayatputraṃ merudevyāṃ mahādyutim
Translation
ఇప్పుడు ‘హిమ’ అని పిలువబడే ఈ ప్రాంతంలో నాభి వంశవృత్తాంతాన్ని చెప్పుదును—వినండి. నాభి, మేరుదేవి గర్భంలో మహాతేజస్సుగల కుమారుడు అజను కనెను।
Word by Word
nābheḥof Nābhi
nābheḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootnābhi (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
nisargamorigin/lineage
nisargam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnisarga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
vakṣyāmiI shall describe
vakṣyāmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
FormFuture (लृट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 1st person (उत्तमपुरुष), Singular (एकवचन)
himāhvein Himāhva (name of a varṣa/region)
himāhve:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roothimāhva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
asminin this
asmin:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootidam (इदम् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन), Masculine/Neuter
nibodhataunderstand/heed (you all)
nibodhata:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbudh (बुध् धातु)
FormImperative (लोट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 2nd person (मध्यमपुरुष), Plural (बहुवचन)
nābhiḥNābhi
nābhiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnābhi (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
tuindeed/and
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), particle (निपात), emphasis/contrast
ajaO Aja (Brahmā)
aja:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootaja (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (8th/सम्बोधन), Singular (एकवचन)
nayatbegot/produced
nayat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootnī (नी धातु)
FormImperfect (लङ्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
putrama son
putram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
merudevyāmin Merudevī (his wife)
merudevyām:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmerudevī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
mahā-dyutimof great radiance
mahā-dyutim:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + dyuti (प्रातिपदिक)
FormKarmadhāraya (कर्मधारय): ‘great in splendor’; Masculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifies putram