Shloka 52
Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)
Devanagari script
गन्धमादनवर्षं तु केतुमाले न्यवेदयत् / इत्येतानि मयोक्तानि नव वर्षाणि भागशः
Transliteration
gandhamādanavarṣaṃ tu ketumāle nyavedayat / ityetāni mayoktāni nava varṣāṇi bhāgaśaḥ
Translation
‘గంధమాదన’ వర్షాన్ని కేతుమాలకు సమర్పించెను. ఈ విధంగా భాగాల ప్రకారం నేను ఈ తొమ్మిది వర్షాలను చెప్పితిని.
Word by Word
गन्धमादनवर्षम्Gandhamādana-varṣa (region)
गन्धमादनवर्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगन्धमादन + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्म; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः ‘गन्धमादनस्य वर्षम्’
तुand/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
केतुमालेto Ketumāla (name)
केतुमाले:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकेतुमाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; सम्प्रदान
न्यवेदयत्assigned/informed
न्यवेदयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + विद् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative/end marker)
एतानिthese
एतानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; निर्देश (these)
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया (3), एकवचन; करण/कर्तृ-निर्देश ‘by me’
उक्तानिspoken
उक्तानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘said’
नवnine
नव:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनव (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्याविशेषण (numeral adjective); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचनान्वयी
वर्षाणिregions/varṣas
वर्षाणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन
भागशःby division
भागशः:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootभागशस् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘by portions/division-wise’