Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 50
Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)
Devanagari script
नीलं तु यत्स्मृतं वर्षं रम्यायैतप्तिता ददौ / श्वेतं यदुत्तरं तस्मात्पित्रा दत्तं हिरण्वते
Transliteration
nīlaṃ tu yatsmṛtaṃ varṣaṃ ramyāyaitaptitā dadau / śvetaṃ yaduttaraṃ tasmātpitrā dattaṃ hiraṇvate
Translation
‘నీల’మని ప్రసిద్ధమైన వర్షాన్ని తప్తితా రమ్యకు ఇచ్చెను; దాని ఉత్తరాన ఉన్న ‘శ్వేత’ వర్షాన్ని తండ్రి హిరణ్వతునకు దత్తమిచ్చెను.
Word by Word
नीलम्blue (named)
नीलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनील (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (qualifier)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/अन्वयार्थे ‘but/indeed’
यत्which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
स्मृतम्called/remembered
स्मृतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘called/remembered as’
वर्षम्region/varṣa
वर्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
रम्यायैto Ramyā
रम्यायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootरम्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; सम्प्रदान (dative)
तप्तिताTaptitā (name)
तप्तिता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त) ‘heated/ascetic’; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्तृपदत्वेन प्रयोगः
ददौgave
ददौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
श्वेतम्white (named)
श्वेतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
यत्which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक
उत्तरम्northern
उत्तरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
तस्मात्from him/thereafter
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, पञ्चमी (5), एकवचन; अपादान (ablative)
पित्राby the father
पित्रा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; करण/कर्तृ-निर्देश (agent/instrumental)
दत्तम्given
दत्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘given’
हिरण्वतेto Hiraṇvat (name)
हिरण्वते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootहिरण्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; सम्प्रदान (dative)