Shloka 44
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
यज्ञैर्व्यवहरन्त्येनं ये वै परिचरन्ति च / एवं युक्तं महेशानो नैव देवो हिनस्ति तम्
Transliteration
yajñairvyavaharantyenaṃ ye vai paricaranti ca / evaṃ yuktaṃ maheśāno naiva devo hinasti tam
Translation
యజ్ఞముల ద్వారా ఆయనతో వ్యవహరించి సేవించువారు— ఈ విధంగా యుక్తులైన వారిని మహేశానుని అనుగ్రహంతో ఏ దేవుడూ హానిచేయలేడు।
Word by Word
yajñaiḥby sacrifices
yajñaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (instrumental), बहुवचन (plural)
vyavaharantideal with/engage in (ritual dealings)
vyavaharanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi+ava+√hṛ (धातु)
Formलट् (Present/लट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
enamhim/this one
enam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
yethose who
ye:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
vaiindeed
vai:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय, emphatic particle (निश्चयार्थक)
paricarantiserve/attend
paricaranti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpari+car (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, conjunction (समुच्चय)
evamthus/in this way
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय, manner adverb (प्रकारवाचक)
yuktamjoined/endowed
yuktam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootyuj (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘enam’ इत्यस्य भावे—“thus endowed/connected”
maheśānaḥMahēśāna (the Great Lord)
maheśānaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + īśāna (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (descriptive: ‘great Īśāna’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय, negation
evaindeed/just
eva:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, restrictive/emphatic particle (एवकार)
devaḥthe god
devaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
hinastiharms/injures
hinasti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Roothiṃs (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन