Shloka 96
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
पराशराणामष्टौ ते पक्षाः प्रोक्ता महात्मनाम् / अत ऊर्द्ध्व निबोध त्वमिन्द्रप्रमति संभवम्
Transliteration
parāśarāṇāmaṣṭau te pakṣāḥ proktā mahātmanām / ata ūrddhva nibodha tvamindrapramati saṃbhavam
Translation
మహాత్ములైన పరాశరుల ఎనిమిది పక్షాలు ఇలా చెప్పబడ్డాయి. ఇకపై ఇంద్రప్రమతి యొక్క సంభవాన్ని వినుము.
Word by Word
पराशराणाम्of the Parāśaras
पराशराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपराशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
अष्टौeight
अष्टौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअष्टन् (प्रातिपदिक/संख्या)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); संख्यावाचक (numeral)
तेthose
ते:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Determiner)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); सर्वनाम (demonstrative pronoun)
पक्षाःgroups/branches
पक्षाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
प्रोक्ताःhave been stated/declared
प्रोक्ताः:
Kriyā (क्रिया/Predicative—'are said')
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
महात्मनाम्of the great-souled ones
महात्मनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
अतःtherefore, then
अतः:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): कारण/अनन्तरार्थ (therefore/thereupon)
ऊर्ध्वम्further, next
ऊर्ध्वम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्राय)
Formअव्यय (adverb): उत्तरकाल/अग्रे (further/onwards)
निबोधunderstand, learn
निबोध:
Kriyā (क्रिया/Command)
TypeVerb
Rootनि + बुध् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुषवाचक सर्वनाम (2nd person pronoun), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
इन्द्रप्रमतिIndrapramati (name)
इन्द्रप्रमति:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootइन्द्र + प्रमति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nominative/Accusative; form identical), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (Indra's Pramati)
संभवम्origin/birth
संभवम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसम् + भू (धातु) → संभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)