Shloka 45
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
कुबेरः कुशरीरत्वान्नाम्ना वै तेन सोंऽकितः / यस्माद्विश्रवसो ऽपत्यं सादृश्याद्विश्रवा इव
Transliteration
kuberaḥ kuśarīratvānnāmnā vai tena soṃ'kitaḥ / yasmādviśravaso 'patyaṃ sādṛśyādviśravā iva
Translation
కుశరీరత్వము (వికృత దేహము) కారణంగా అతడు ఆ పేరుతోనే ‘కుబేరుడు’ అని ప్రసిద్ధుడయ్యెను. అతడు విశ్రవసుని సంతానం; సాదృశ్యముచేత విశ్రవుడే అన్నట్లు.
Word by Word
कुबेरःKubera
कुबेरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुबेर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कुशरीरत्वात्because of having a bad body
कुशरीरत्वात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootकु- (उपसर्ग/पूर्वपद) + शरीरत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेतौ (ablative of cause)
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/साधन (instrumental)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
तेनby that/therefore
तेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अङ्कितःwas marked/was designated
अङ्कितः:
Kriyā (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootअङ्क् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि भाव
यस्मात्because/from which
यस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th), एकवचन; कारणार्थ
विश्रवसःof Viśravas
विश्रवसः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविश्रवस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
अपत्यम्offspring
अपत्यम्:
Pratijñā/Predicate (विशेष्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootअपत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
सादृश्यात्due to resemblance
सादृश्यात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootसादृश्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेतौ
विश्रवाViśravā
विश्रवा:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootविश्रवा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इवlike/as
इव:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय (particle of comparison)