Shloka 43
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
ह्रस्वबाहुं प्रबाहुं च पिगलं सुद्विभीषणम् / वैवर्त्तज्ञानसंपन्नं संबुद्धं चैव संभवात्
Transliteration
hrasvabāhuṃ prabāhuṃ ca pigalaṃ sudvibhīṣaṇam / vaivarttajñānasaṃpannaṃ saṃbuddhaṃ caiva saṃbhavāt
Translation
అతనికి హ్రస్వబాహువులు మరియు దీర్ఘబాహువులు ఉండెను; పింగలవర్ణుడు, అత్యంత భయంకరుడు; వైవర్త్తజ్ఞానసంపన్నుడు, జన్మతః ప్రబుద్ధుడు।
Word by Word
ह्रस्वबाहुम्short-armed
ह्रस्वबाहुम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootह्रस्व + बाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; कर्मधारय (ह्रस्वौ बाहू यस्य)
प्रबाहुम्with prominent/strong arms
प्रबाहुम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + बाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण
चand
च:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
पिगलम्tawny/brownish
पिगलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपिगल (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण
सुद्विभीषणम्very terrifying in two ways/exceedingly dreadful
सुद्विभीषणम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + द्वि + भीषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; अव्ययीभाव (सु = अतिशयेन) + द्वि (द्विगु-भाव: द्विविधं भीषणम्)
वैवर्त्तज्ञानसंपन्नम्endowed with vaivartta-knowledge
वैवर्त्तज्ञानसंपन्नम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैवर्त्त + ज्ञान + संपन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; तत्पुरुष (वैवर्त्तं ज्ञानं येन संपन्नः)
संबुद्धम्fully awakened/aware
संबुद्धम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-बुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि-क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण
चand
च:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis)
संभवात्from birth/origin
संभवात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootसंभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन