Shloka 72
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
धर्मान्नारायणस्तस्मात्संभूतश्चाक्षुषे ऽन्तरे / यज्ञं प्रवर्त्तयामास वैन्यो वैवस्वते ऽन्तरे
Transliteration
dharmānnārāyaṇastasmātsaṃbhūtaścākṣuṣe 'ntare / yajñaṃ pravarttayāmāsa vainyo vaivasvate 'ntare
Translation
అందుచేత ధర్మమునుండి నారాయణుడు చాక్షుష మన్వంతరంలో అవతరించాడు; వైవస్వత మన్వంతరంలో వైన్యుడు యజ్ఞాన్ని ప్రవర్తింపజేశాడు।
Word by Word
धर्मात्from Dharma
धर्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन
नारायणःNarayana
नारायणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
तस्मात्from him/therefore
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; सर्वनाम
सम्भूतःborn/arisen
सम्भूतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-भू (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
आक्षुषेin (the period) of Cakṣuṣa
आक्षुषे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootआक्षुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; विशेषण (for 'अन्तरे')
अन्तरेin the interval (manvantara)
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
प्रवर्तयामासset in motion/initiated
प्रवर्तयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वृत् (धातु) (causative: प्रवर्तय-)
Formलिट्-लकार (Perfect/परोक्षभूत); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative)
वैन्यःVainya (Prithu)
वैन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवैन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष-नाम
वैवस्वतेin (the period) of Vaivasvata
वैवस्वते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; विशेषण (for 'अन्तरे')
अन्तरेin the interval (manvantara)
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन