Shloka 20
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
बुद्धिं चक्रे ततश्चापि याज्यानां प्रत्यवेक्षणे / शुक्र उवाच देवि गच्छाम्यहं द्रष्टुं तव याज्याञ्छुचिस्मिते
Transliteration
buddhiṃ cakre tataścāpi yājyānāṃ pratyavekṣaṇe / śukra uvāca devi gacchāmyahaṃ draṣṭuṃ tava yājyāñchucismite
Translation
తర్వాత యాజ్యులను పరిశీలించాలనే బుద్ధి కలిగింది. శుక్రుడు అన్నాడు— దేవీ, శుచిస్మితే, నేను నీ యాజ్యులను చూడటానికి వెళ్తున్నాను.
Word by Word
बुद्धिम्a decision/resolve
बुद्धिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbuddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
चक्रेmade/formed
चक्रे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
ततःthen
ततः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), अनुक्रमसूचक (then)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), समुच्चयबोधक (and)
अपिalso
अपि:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), निपात (also/even)
याज्यानाम्of the worthy ones (disciples/clients)
याज्यानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyājya (कृदन्त-प्रातिपदिक; √yaj (धातु) + यत्/ण्यत्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
प्रत्यवेक्षणेin/for the inspection (review)
प्रत्यवेक्षणे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpraty-ava-īkṣaṇa (प्रातिपदिक; √īkṣ (धातु) + प्रत्यव उपसर्ग + ल्युट् (action noun))
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); भाववाचक (act of looking back/inspection)
शुक्रःŚukra
शुक्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśukra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
देविO goddess/lady
देवि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular)
गच्छामिI go
गच्छामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Infinitive), प्रयोजनार्थ (purpose)
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
याज्यान्the worthy ones (to be attended/worshipped)
याज्यान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyājya (कृदन्त-प्रातिपदिक; √yaj (धातु) + यत्/ण्यत्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural)
शुचिस्मितेO pure-smiling one
शुचिस्मिते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootśuci-smita (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular); कर्मधारय: शुचि स्मितं यस्याः (she of pure/bright smile)