Shloka 120
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
पुराणि हित्वा ग्रामांश्च तुल्यास्ता निष्परिग्रहाः / प्रनष्टश्रुतिधर्माश्चनष्टधर्माश्रमास्तथा
Transliteration
purāṇi hitvā grāmāṃśca tulyāstā niṣparigrahāḥ / pranaṣṭaśrutidharmāścanaṣṭadharmāśramāstathā
Translation
వారు పాత పట్టణాలు, గ్రామాలను విడిచిపెడతారు; అందరూ సమానులై, స్వంత సంపత్తి లేనివారై ఉంటారు. శ్రుతి-ధర్మం నశిస్తుంది; ధర్మాశ్రమ వ్యవస్థ కూడా క్షీణిస్తుంది।
Word by Word
पुराणिcities/towns
पुराणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
हित्वाhaving abandoned
हित्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
ग्रामान्villages
ग्रामान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक (conjunction)
तुल्याःsimilar/alike
तुल्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (of implied people)
ताःthose (women/people)
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; (refers to प्रजाः understood)
निः-परिग्रहाःwithout possessions
निः-परिग्रहाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिः (उपसर्ग) + परिग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
प्र-नष्ट-श्रुति-धर्माःwith lost Vedic tradition and righteousness
प्र-नष्ट-श्रुति-धर्माः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र (उपसर्ग) + नष्ट (कृदन्त; नश् धातु) + श्रुति (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (whose śruti and dharma are lost), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक (conjunction)
नष्ट-धर्म-आश्रमाःwith ruined dharma and social orders
नष्ट-धर्म-आश्रमाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनष्ट (कृदन्त; नश् धातु) + धर्म (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (whose dharma and āśramas/ordered stages are destroyed), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (thus/likewise)