Shloka 106
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
प्रगृहीतायुधैर्विप्रैर्वृतः शतसहस्रशः / नात्यर्थं धार्मिका ये च ये च धर्मद्विषः क्वचित्
Transliteration
pragṛhītāyudhairviprairvṛtaḥ śatasahasraśaḥ / nātyarthaṃ dhārmikā ye ca ye ca dharmadviṣaḥ kvacit
Translation
ఆయుధాలు పట్టుకున్న లక్షలాది విప్రులతో ఆయన చుట్టుముట్టబడి ఉంటాడు; అలాగే అత్యంత ధార్మికులు కానివారు, ఎక్కడెక్కడో ధర్మద్వేషులు కూడా (అందులో ఉంటారు).
Word by Word
प्रगृहीतायुधैःby Brahmins holding weapons
प्रगृहीतायुधैः:
करण/सहकर्ता (Instrument/Association)
TypeAdjective
Rootप्र + ग्रह् (धातु) → प्रगृहीत (कृदन्त, क्त) + आयुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘विप्रैः’ इत्यस्य विशेषण; प्रगृहीतानि आयुधानि येषां ते (having weapons taken up)
विप्रैःby Brahmins
विप्रैः:
करण/सहकर्ता (Instrument/Agentive association)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
वृतःsurrounded
वृतः:
क्रियापद-विशेषण (Predicative participle)
TypeVerb
Rootवृ (धातु) → वृत (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे कर्तृसमानाधिकरण
शतसहस्रशःby hundreds of thousands
शतसहस्रशः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootशत + सहस्र + शस् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपरिमाणवाचक-अव्यय (adverb of number/measure); शतसहस्राणि इव (by hundreds of thousands)
नnot
न:
सम्बन्ध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अत्यर्थम्excessively/too much
अत्यर्थम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootअत्यर्थ (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial accusative)
धार्मिकाःrighteous
धार्मिकाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootधार्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण; ‘ये’ इत्यस्य विशेष्य (people)
येwho
ये:
सम्बन्ध (Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
येwho
ये:
सम्बन्ध (Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; पुनरुक्त-सम्बन्धसूचक
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
धर्मद्विषःhaters of dharma
धर्मद्विषः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootधर्म + द्विष् (धातु) → द्विष् (प्रातिपदिक/कृदन्त-आधार)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; धर्मं द्विषन्ति इति (haters of dharma)
क्वचित्sometimes/anywhere
क्वचित्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (adverb: at some time/anywhere)