Shloka 81
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
स जंभो निहतः षष्ठे शक्राविष्टेन विष्णुना / अशक्नुवत्सु देवेषु परं सोढुमदैवतम्
Transliteration
sa jaṃbho nihataḥ ṣaṣṭhe śakrāviṣṭena viṣṇunā / aśaknuvatsu deveṣu paraṃ soḍhumadaivatam
Translation
ఆరవ (యుద్ధ)ంలో జంభుడు శక్రావిష్టుడైన విష్ణువిచే హతుడయ్యాడు; ఎందుకంటే దేవతలు ఆ పరమ దైత్యబలాన్ని భరించలేకపోయారు।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जंभःJambha
जंभः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजंभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निहतः(was) slain
निहतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Predicate participle)
TypeVerb
Rootनि + हन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
षष्ठेin the sixth (period)
षष्ठे:
Kāla/Adhikaraṇa (काल/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootषष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; क्रमवाचक (ordinal) ‘in the sixth (manvantara/age)’
शक्रIndra
शक्र:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; ‘Śakra/Indra’
आविष्टेनpossessed (by)
आविष्टेन:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) used adjectivally, पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘possessed/entered’
विष्णुनाby Viṣṇu
विष्णुना:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अशक्नुवत्सुwhen (they) were unable
अशक्नुवत्सु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeVerb
Rootअ + शक्नु (धातु-आधारित वर्तमान-प्रत्ययवत्)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle) with नञ्-निषेध; पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; ‘while (they) were unable’
देवेषुamong the gods
देवेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
परम्exceedingly
परम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन-प्रथमा/द्वितीया (adverbial accusative): ‘excessively/utterly’
सोढुम्to endure
सोढुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Infinitive complement)
TypeVerb
Rootसह् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive), ‘to endure/bear’
अदैवतम्the non-divine (force)
अदैवतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअ + दैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-निषेध: ‘non-divine/against the divine’