Shloka 45
Devanagari script
शुक्राद्गर्भः समाभव द्रसमूलेन कर्मणा / तत्रापां प्रथमावापः स सौम्यो राशिरुच्यते
Transliteration
śukrādgarbhaḥ samābhava drasamūlena karmaṇā / tatrāpāṃ prathamāvāpaḥ sa saumyo rāśirucyate
Translation
శుక్రమునుండి గర్భము రసమూలమైన కర్మచేత ఉద్భవిస్తుంది. అక్కడ జలముల మొదటి సంయోగము జరుగుతుంది; అదే సౌమ్య రాశి అని చెప్పబడుతుంది.
Word by Word
śukrātfrom semen
śukrāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootśukra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
garbhaḥembryo/womb
garbhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgarbha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
samābhavatcame into being
samābhavat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; उपसर्ग: सम् + आ
drasa-mūlenaby/with the root called drasa
drasa-mūlena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdrasa (प्रातिपदिक) + mūla (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘having drasa as root’); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
karmaṇāby action/operation
karmaṇā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
tatrathere/in that (context)
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
apāmof waters
apām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootap (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
prathama-avāpaḥthe first deposit/infusion
prathama-avāpaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprathama (प्रातिपदिक) + avāpa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘first’ + ‘deposit/infusion’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
saḥthat/he
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
saumyaḥlunar/benign
saumyaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaumya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
rāśiḥmass/aggregate
rāśiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāśi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ucyateis said/is called
ucyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलट्-लकार, कर्मणि-प्रयोग (Passive), प्रथम-पुरुष, एकवचन