Shloka 23
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
पदानि यो लोकपदानि कृत्वा चकार दैत्यान्सलिलेशयांस्तान् / कृत्वा च देवांस्त्रिदिवस्य देवांश्चक्रे सुरेशं पुरुहूतमेव
Transliteration
padāni yo lokapadāni kṛtvā cakāra daityānsalileśayāṃstān / kṛtvā ca devāṃstridivasya devāṃścakre sureśaṃ puruhūtameva
Translation
లోకవ్యవస్థకు తగిన పాదాలను స్థాపించి ఆ దైత్యులను జలశయులుగా చేసినవాడు; దేవులను త్రిదివ దేవులుగా చేసి పురుహూతుడైన ఇంద్రునే సురేశుడిగా నియమించాడు।
Word by Word
पदानिsteps/places
पदानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
लोक-पदानिthe world-steps/worldly stations
लोक-पदानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययीभावरूप कृदन्त (gerund/absolutive)
चकारmade/did
चकार:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
दैत्यान्the Daityas
दैत्यान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
सलिल-शयान्lying in water
सलिल-शयान्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसलिल (प्रातिपदिक) + शय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (one who lies in water); दैत्यान् इति विशेषणम्
तान्those
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययीभावरूप कृदन्त (gerund)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
देवान्the gods
देवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
त्रिदिवस्यof heaven (the threefold sky)
त्रिदिवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootत्रिदिव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
देवान्the gods
देवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
चक्रेmade/appointed
चक्रे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
सुर-ईशम्lord of the gods
सुर-ईशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
पुरुहूतम्Puruhūta (Indra)
पुरुहूतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरुहूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपाधि/नाम (epithet)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis/only)