Shloka 178
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
चतुष्पादाय मेध्याय वर्मिणे शीघ्रगाय च / शिखण्डिने कपालाय दण्डिने विश्वमेधसे
Transliteration
catuṣpādāya medhyāya varmiṇe śīghragāya ca / śikhaṇḍine kapālāya daṇḍine viśvamedhase
Translation
చతుష్పాదుడైన, పవిత్రుడైన, కవచధారియైన, శీఘ్రగామియైనవానికి; శిఖండీ, కపాలధారి, దండధారి, విశ్వమేధస్కుడికి నమస్కారం।
Word by Word
चतुष्पादायto the four-footed one
चतुष्पादाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootचतुष्पाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular masculine; समास: चतुर् + पाद (बहुव्रीहि ‘having four feet’)
मेध्यायto the pure/fit-for-sacrifice one
मेध्याय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootमेध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular masculine
वर्मिणेto the armored/protected one
वर्मिणे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootवर्मिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular masculine (इन्-प्रत्ययान्त)
शीघ्रगायto the swift-moving one
शीघ्रगाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootशीघ्रग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular masculine; समास: शीघ्र + ग (बहुव्रीहि ‘swift-going’)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात; conjunction
शिखण्डिनेto the crested one
शिखण्डिने:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशिखण्डिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular masculine (इन्-प्रत्ययान्त)
कपालायto the skull (as epithet: skull-bearing/related)
कपालाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकपाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular neuter
दण्डिनेto the staff-bearer
दण्डिने:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदण्डिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular masculine (इन्-प्रत्ययान्त)
विश्वमेधसेto the one of universal intelligence
विश्वमेधसे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविश्वमेधस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular masculine; समास: विश्व + मेधस् (षष्ठी/कर्मधारय-सम्भाव्य; here treated as तत्पुरुष ‘universal wisdom/intelligence’)