Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 135
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
विष्मुना रक्षितं दृष्ट्वा देवी क्रुद्धा वचो ऽवदत् / एषा त्वां विष्णुना सार्द्ध दहामि मघवन्बलात्
Transliteration
viṣmunā rakṣitaṃ dṛṣṭvā devī kruddhā vaco 'vadat / eṣā tvāṃ viṣṇunā sārddha dahāmi maghavanbalāt
Translation
విష్ము రక్షిస్తున్నాడని చూసి దేవి కోపంతో పలికింది—“ఓ మఘవన్, నేను బలవంతంగా నిన్ను విష్ణుతో కూడ దహించివేస్తాను.”
Word by Word
विष्मुनाby Viṣmu
विष्मुना:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootविष्मु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
रक्षितम्protected
रक्षितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरक्ष् (धातु; √रक्ष् + क्त)
Formकर्मणि क्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; (qualifying implied इन्द्रम्/शक्रम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund)
देवीthe goddess
देवी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
क्रुद्धाangry
क्रुद्धा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (प्रातिपदिक; √क्रुध् + क्त)
Formक्त-प्रत्यय (Past Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; (qualifying देवी)
वचःwords/speech
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
अवदत्said
अवदत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन
एषाthis (she/I)
एषा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
विष्णुनाwith Viṣṇu
विष्णुना:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/सह), एकवचन
सार्धम्together (with)
सार्धम्:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्यय (Prepositional adverb) ‘together with’
दहामिI burn/destroy
दहामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन
मघवन्O Maghavan (Indra)
मघवन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमघवन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
बलात्by force
बलात्:
Hetu/Prakāra (हेतु/प्रकार)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति (Ablative used adverbially), एकवचन; ‘by force/forcibly’