Shloka 94
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
यत्तद्रत्नं मणिवरं तव हस्तगतं प्रभो / तत्प्रयच्छ स्वमानार्ह मयि मानार्यकं कृथाः
Transliteration
yattadratnaṃ maṇivaraṃ tava hastagataṃ prabho / tatprayaccha svamānārha mayi mānāryakaṃ kṛthāḥ
Translation
ప్రభో! నీ చేతిలో ఉన్న ఆ శ్రేష్ఠ రత్నమణిని దయచేసి ఇవ్వు; నీవు గౌరవార్హుడవు—నాపై అనాదరము చేయకు।
Word by Word
यत्which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
तत्that
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘यत्’ का correlative
रत्नम्gem/treasure
रत्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मणि-वरम्the excellent jewel
मणि-वरम्:
Apposition (विशेष्य)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (वरः मणिः)
तवyour
तव:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
हस्त-गतम्in (your) hand/obtained by hand
हस्त-गतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootहस्त (प्रातिपदिक) + गत (कृदन्त; √गम्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (रत्नम्/मणिवरम्); तत्पुरुष (हस्ते गतं)
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
तत्that (jewel)
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘रत्नम्’ का पुनर्निर्देश
प्रयच्छgive (hand over)
प्रयच्छ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+√यम्/√दा (धातु; ‘to give’)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
स्व-मान-अर्हO you worthy of your own honor
स्व-मान-अर्ह:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + मान (प्रातिपदिक) + अर्ह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (प्रभो/अक्रूर); तत्पुरुष (स्वमानस्य अर्हः)
मयिtoward me/in me
मयि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/विषय), एकवचन
मान-अर्यकम्respect/honor
मान-अर्यकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमान (प्रातिपदिक) + अर्यक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (मानस्य अर्यकं = ‘honor/respect’)
कृथाःdo/make
कृथाः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद