Shloka 69
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
ततः प्रवृत्ते युद्धे तु तुमुले भोजकृष्णयोः / शतधन्वा तमक्रूरमवैक्षत्सर्वतो दिशम्
Transliteration
tataḥ pravṛtte yuddhe tu tumule bhojakṛṣṇayoḥ / śatadhanvā tamakrūramavaikṣatsarvato diśam
Translation
అనంతరం భోజుడు మరియు కృష్ణుని మధ్య ఘోర యుద్ధం ప్రారంభమైంది. అప్పుడు శతధన్వుడు అన్ని దిక్కులా చూసి అక్రూరుని గమనించాడు.
Word by Word
ततःthen/thereupon
ततः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादानार्थ/कालवाचक (from that/then)
प्रवृत्तेwhen (it) had begun
प्रवृत्ते:
Adhikarana (अधिकरण) (locative absolute)
TypeAdjective
Rootप्र-वृत् (धातु) → प्रवृत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (PPP/क्त), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; locative absolute with ‘युद्धे’
युद्धेin the battle
युद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; with ‘प्रवृत्ते’ forming locative absolute
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक (particle)
तुमुलेfierce, tumultuous
तुमुले:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुमुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; qualifies ‘युद्धे’
भोजकृष्णयोःof Bhoja and Kṛṣṇa
भोजकृष्णयोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभोज (प्रातिपदिक) + कृष्ण (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (इतरेतर), द्विवचनार्थे षष्ठी (6th) द्विवचन; ‘of Bhoja and Kṛṣṇa’
शतधन्वाŚatadhanvan
शतधन्वा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशतधन्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
अक्रूरम्Akrūra
अक्रूरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअक्रूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; apposition to ‘तम्’
अवैक्षत्looked at, observed
अवैक्षत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-ईक्ष् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सर्वतःfrom all sides
सर्वतः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; दिशावाचक (adverb ‘from all sides’)
दिशम्direction
दिशम्:
Karma (कर्म) (object of looking: direction)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; used distributively with ‘सर्वतः’