Shloka 6
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
बाह्यकायां भगिन्यां ते भजमानाद्विजज्ञिरे / तेषां देवावृधो राजा चचार परमं तपः / पुत्रः सर्वगुणोपेतो मम भूयादिति स्म ह
Transliteration
bāhyakāyāṃ bhaginyāṃ te bhajamānādvijajñire / teṣāṃ devāvṛdho rājā cacāra paramaṃ tapaḥ / putraḥ sarvaguṇopeto mama bhūyāditi sma ha
Translation
బాహ్యకా అనే ఆ సోదరిలోనూ వారు భజమానునికి జన్మించారు. వారిలో రాజు దేవావృధుడు ‘నాకు సర్వగుణసంపన్న కుమారుడు కలగాలి’ అని పరమ తపస్సు చేశాడు.
Word by Word
बाह्यकायाम्in/through Bāhyakā
बाह्यकायाम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/location; in/through Bāhyakā)
TypeNoun
Rootबाह्यका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
भगिन्याम्(who was) a sister
भगिन्याम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeNoun
Rootभगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; बाह्यकायाम् इत्यस्य विशेषण
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन
भजमानात्from Bhajamāna
भजमानात्:
अपादान (Apādāna/source)
TypeNoun
Rootभजमान (कृदन्त; √भज् धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
विजज्ञिरेwere born
विजज्ञिरे:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Rootवि+√जन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन
देवावृधःDevāvṛdha
देवावृधः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेवावृध (प्रातिपदिक; देव+आवृध)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (name)
राजाthe king
राजा:
कर्ता (Karta/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चचारperformed/practised
चचार:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Root√चर् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
परमम्supreme
परमम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तपः इत्यस्य विशेषण
तपःausterity
तपः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पुत्रःa son
पुत्रः:
कर्ता (Karta/Subject; desired result)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वगुणोपेतःendowed with all virtues
सर्वगुणोपेतः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसर्वगुणोपेत (कृदन्त; सर्व+गुण+उपेत[क्त], √इ/√या with उप)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पुत्रः इत्यस्य विशेषण
ममfor me / of me
मम:
सम्बन्ध (Sambandha/possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
भूयात्may there be / may be born
भूयात्:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्तिसूचक अव्यय (quotative)
स्मindeed/it is said
स्म:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formस्मृत्यर्थ/भूतार्थसूचक निपात (particle indicating recollection/past narration)
हindeed
ह:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)