Shloka 199
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
नारायणो यतश्चक्रे व्ययं चैवाव्ययं हि यत् / देवो नारायणो भूत्वा हरिरासीत्सनातनः
Transliteration
nārāyaṇo yataścakre vyayaṃ caivāvyayaṃ hi yat / devo nārāyaṇo bhūtvā harirāsītsanātanaḥ
Translation
క్షయమూ అక్షయమూ రెండింటినీ సృష్టించిన నారాయణుడే దేవ నారాయణుడై సనాతన హరిగా నిలిచాడు।
Word by Word
नारायणःNārāyaṇa
नारायणः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यतःfrom whom
यतः:
सम्बन्ध (Relative connector)
TypeIndeclinable
Rootयत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक (relative adverb): 'यतः' (from whom/whence)
चक्रेmade; created
चक्रे:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
व्ययम्the perishable; decay
व्ययम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootव्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (or नपुंसक as abstract; here treated as masculine), द्वितीया, एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
अव्ययम्the imperishable
अव्ययम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (or नपुंसक as abstract), द्वितीया, एकवचन
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) कारण/निश्चयार्थ (for/indeed)
यत्that which
यत्:
सम्बन्ध (Relative element)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
देवःthe god
देवः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नारायणःNārāyaṇa
नारायणः:
कर्ता-समानााधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समानाधिकरण (apposition)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Pūrvakāla-kriyā/absolutive)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable form); अर्थः: 'भवित्वा' (having become)
हरिःHari
हरिः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
आसीत्was
आसीत्:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सनातनःeternal
सनातनः:
कर्ता-विशेषण (Karta-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसनातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन