Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 194
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
अनपत्यो ऽभवच्छ्यामः शमीकस्तु वनं ययौ / जुगुप्समानो भोजत्वं राजर्षित्वमवाप्तवान्
Transliteration
anapatyo 'bhavacchyāmaḥ śamīkastu vanaṃ yayau / jugupsamāno bhojatvaṃ rājarṣitvamavāptavān
Translation
శ్యాముడు సంతానహీనుడయ్యెను; శమీకుడు మాత్రం వనమునకు వెళ్లెను. భోజత్వాన్ని అసహ్యించుకొని అతడు రాజర్షిత్వాన్ని పొందెను.
Word by Word
अनपत्यःchildless
अनपत्यः:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootअनपत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-पूर्वक विशेषण (childless)
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriya (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
श्यामःŚyāma (name)
श्यामः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootश्याम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शमीकःŚamīka (name)
शमीकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशमीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (but)
वनम्to the forest
वनम्:
Karma (कर्म/Object; destination)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ययौwent
ययौ:
Kriya (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
जुगुप्समानःdisdaining, feeling aversion
जुगुप्समानः:
Karta (कर्ता/agent-participle)
TypeVerb
Rootगुप्स् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भोजत्वम्Bhoja-hood (status of Bhoja)
भोजत्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootभोजत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक-तद्धितान्त (state of being a Bhoja)
राजर्षित्वम्royal-sage-hood
राजर्षित्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootराजन् + ऋषि + त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (राजर्षेः भावः) + त्व-प्रत्यय (state of being a royal sage)
अवाप्तवान्having attained/obtained
अवाप्तवान्:
Karta (कर्ता/agent-participle)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्तवतु/Perfect participle active), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having obtained’