Shloka 108
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
जायस्व शीघ्रं भद्रं ते किमर्थं वापि तिष्ठसि / प्रोवाच चैनं गर्भस्था सा कन्या गां दिने दिने
Transliteration
jāyasva śīghraṃ bhadraṃ te kimarthaṃ vāpi tiṣṭhasi / provāca cainaṃ garbhasthā sā kanyā gāṃ dine dine
Translation
“త్వరగా జన్మించు, నీకు మంగళం కలుగుగాక; ఏ కారణంగా నిలిచివున్నావు?” అని చెప్పగా, గర్భస్థ కన్య అతనికి ప్రతిదినం పలికెను।
Word by Word
जायस्वbe born
जायस्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपदी
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण (adverb), अव्यय-प्रयोग
भद्रम्good fortune
भद्रम्:
Sambandha (सम्बन्ध/benediction)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; आशीर्वादार्थक प्रयोग (benedictive sense)
तेfor you/your
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) एकवचन (enclitic)
किम्-अर्थम्why
किम्-अर्थम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् प्रश्नार्थक अव्यय (why/for what purpose); तत्पुरुष-समास
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कार (particle: also/even)
तिष्ठसिyou remain/stand
तिष्ठसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदी
प्रोवाचsaid
प्रोवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदी
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
एनम्him
एनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
गर्भ-स्थाbeing in the womb
गर्भ-स्था:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगर्भ (प्रातिपदिक) + स्थ (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समास
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
कन्याthe maiden/daughter
कन्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गाम्a cow
गाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दिनेin a day
दिने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
दिनेday by day
दिने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; पुनरुक्ति (reduplication) = ‘day by day’