Shloka 76
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
यौवनं प्रतिपेदे च पूरुः स्वं पुनरात्मनः / अभिषेक्तुकामं च नृपं पूरुं पुत्रं कनीयसम्
Transliteration
yauvanaṃ pratipede ca pūruḥ svaṃ punarātmanaḥ / abhiṣektukāmaṃ ca nṛpaṃ pūruṃ putraṃ kanīyasam
Translation
పురు తన యవ్వనాన్ని తిరిగి పొందాడు. రాజు తన చిన్న కుమారుడైన పురుకు పట్టాభిషేకం చేయాలని కోరుకుంటుండగా...
Word by Word
यौवनम्youth
यौवनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
प्रतिपेदेaccepted/attained
प्रतिपेदे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति+पद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक (conjunction)
पूरुःPūru
पूरुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपूरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
स्वम्own
स्वम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular); यौवन-विशेषण (qualifies 'youth')
पुनःagain/back
पुनः:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरावृत्तिवाचक (adverb: again/back)
आत्मनःof himself/of his own
आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Genitive, Singular)
अभिषेक्तु-कामम्desiring to anoint
अभिषेक्तु-कामम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअभि+सिच् (धातु) + काम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative, Singular); तुमुन्-अन्त (infinitive) + काम; समास: उपपद-तत्पुरुष ('desirous to anoint')
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक
नृपम्the king
नृपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular)
पूरुम्Pūru
पूरुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपूरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नृप-विशेषण (apposition)
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पूरु-विशेषण (apposition)
कनीयसम्the younger
कनीयसम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकनीयस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular); तुलनात्मक (comparative: younger)