Shloka 61
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
यौवनं भवते दत्त्वा चरिष्यामि यथार्थवत् / ययातिरुवाच पूरो प्रीतो ऽस्मि भद्रं ते प्रीतश्चेदं ददामि ते
Transliteration
yauvanaṃ bhavate dattvā cariṣyāmi yathārthavat / yayātiruvāca pūro prīto 'smi bhadraṃ te prītaścedaṃ dadāmi te
Translation
నీకు యవ్వనాన్ని ఇచ్చి, నేను తదనుగుణంగా ప్రవర్తిస్తాను. యయాతి పలికెను: ఓ పురూ, నేను సంతోషించాను. నీకు శుభం కలుగుగాక. సంతోషంతో నేను దీనిని నీకు ఇస్తున్నాను.
Word by Word
यौवनम्youth
यौवनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भवतेto you
भवते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/आदरार्थ-प्रयोग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; ‘to you (sir)’
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive) ‘having given’
चरिष्यामिI shall act/live/enjoy
चरिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√चर् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यथार्थवत्properly/rightly
यथार्थवत्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथार्थवत् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb) ‘properly, as is right’ (वत्-प्रत्ययान्त used adverbially)
ययातिःYayāti
ययातिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootययाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पूरोO Pūru
पूरो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपूरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (vocative; पूरो)
प्रीतःpleased
प्रीतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Root√प्री (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
भद्रम्good fortune/well-being
भद्रम्:
Sambandha (आशीः/वाक्यांश)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; आशीर्वादार्थक-प्रयोग
तेfor you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी, एकवचन; here dative ‘for you’ (आशीर्वाद: भद्रं ते)
प्रीतःpleased
प्रीतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Root√प्री (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (repeated for emphasis)
चेत्if
चेत्:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्त-अव्यय (conditional particle ‘if’)
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ददामिI give
ददामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन