Shloka 34
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
सितश्मश्रुधरो दीनो जरया शिथिलीकृतः / वलीसंततगात्रश्च निराशो दुर्बलाकृतिः
Transliteration
sitaśmaśrudharo dīno jarayā śithilīkṛtaḥ / valīsaṃtatagātraśca nirāśo durbalākṛtiḥ
Translation
తెల్ల గడ్డం‑మీసాలు కలవాడు, దీనుడు, జరాతో శిథిలమైనవాడు; ముడతలతో నిండిన దేహం, నిరాశతో, బలహీన ఆకృతి।
Word by Word
सित-श्मश्रु-धरःhaving white beard
सित-श्मश्रु-धरः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसित (प्रातिपदिक) + श्मश्रु (प्रातिपदिक) + धर (धृ-धातु, कृत् ‘धर’ प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सितं श्मश्रु यस्य सः / श्मश्रुं धरति इति)
दीनःwretched, miserable
दीनः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जरयाby old age
जरया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootजरā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/तृतीया), एकवचन
शिथिली-कृतःweakened, made slack
शिथिली-कृतः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशिथिल (प्रातिपदिक) + कृ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) ‘कृत’ with उपसर्ग/उपपद ‘शिथिली-’ = ‘made loose/weak’
वली-संतत-गात्रःwhose body is covered with wrinkles
वली-संतत-गात्रः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवली (प्रातिपदिक) + संतत (सन्+तन्/तन्-धातु, क्त; ‘spread/extended’) + गात्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (वलीभिः संततं गात्रं यस्य)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
निराशःhopeless
निराशः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिराश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दुर्बल-आकृतिःof weak appearance
दुर्बल-आकृतिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर्बल (प्रातिपदिक) + आकृति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (दुर्बला आकृतिः यस्य)