Shloka 19
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
स तेन रथमुख्येन जिगाय सततं महीम् / ययातिर्युधि दुर्द्धर्षो देवदानवमानवैः
Transliteration
sa tena rathamukhyena jigāya satataṃ mahīm / yayātiryudhi durddharṣo devadānavamānavaiḥ
Translation
ఆ శ్రేష్ఠ రథబలంతో అతడు నిరంతరం భూమిని జయించెను; యుద్ధంలో యయాతి దేవ-దానవ-మానవులకైనా దుర్ధర్షుడు.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सर्वनाम
तेनby that/with that
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
रथमुख्येनwith the foremost chariot
रथमुख्येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरथ + मुख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (रथेषु मुख्यः)
जिगायconquered
जिगाय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
सततम्constantly
सततम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
महीम्the earth
महीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
ययातिःYayāti
ययातिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootययाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम (proper noun)
युधिin battle
युधि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयुध् (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-एकवचन-रूपेण अव्ययीभूत (locative used adverbially); अर्थे—युद्धे (in battle)
दुर्द्धर्षःhard to assail
दुर्द्धर्षः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुर्द्धर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
देवदानवमानवैःby gods, demons, and men
देवदानवमानवैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदेव + दानव + मानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (देवाश्च दानवाश्च मानवाश्च)