Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 25
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
धन्वन्तरिसुतश्चापि केतुमानिति विश्रुतः / अथ केतुमतः पुत्रो जज्ञे भीमरथो नृपः
Transliteration
dhanvantarisutaścāpi ketumāniti viśrutaḥ / atha ketumataḥ putro jajñe bhīmaratho nṛpaḥ
Translation
ధన్వంతరి కుమారుడు కూడా ‘కేతుమాన్’ అని ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆపై కేతుమాన్కు కుమారుడుగా రాజు భీమరథుడు జన్మించాడు.
Word by Word
धन्वन्तरिसुतःson of Dhanvantari
धन्वन्तरिसुतः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootधन्वन्तरि+सुत (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (धन्वन्तरेः सुतः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/समुच्चयार्थक-अव्यय (particle: also/even)
केतुमान्Ketuman
केतुमान्:
समानााधिकरण (Apposition to धन्वन्तरिसुतः)
TypeNoun
Rootकेतुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive)
इतिthus/‘named’
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/नामनिर्देशार्थक-अव्यय (quotative particle)
विश्रुतःwell-known
विश्रुतः:
कर्तृ-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवि+श्रु (धातु) → विश्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP)
Formकृदन्त (Past Passive Participle/क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अथthen
अथ:
वाक्य-सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
केतुमतःof Ketuman
केतुमतः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootकेतुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जज्ञेwas born
जज्ञे:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम्
भीमरथःBhīmaratha
भीमरथः:
समानााधिकरण (Apposition to पुत्रः)
TypeNoun
Rootभीम+रथ (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (भीमः रथः/भीम-रथ-नाम), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नृपःking
नृपः:
समानााधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन