Shloka 19
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
द्वितीयं द्वापर प्राप्य भविता त्वं न संशयः / तस्मात्तस्मै वरं दत्त्वा विष्णुरन्तर्दधे ततः
Transliteration
dvitīyaṃ dvāpara prāpya bhavitā tvaṃ na saṃśayaḥ / tasmāttasmai varaṃ dattvā viṣṇurantardadhe tataḥ
Translation
రెండవ ద్వాపరయుగం వచ్చినప్పుడు నీవు తప్పక అవతరిస్తావు—సందేహం లేదు. అతనికి వరమిచ్చి విష్ణువు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
Word by Word
द्वितीयम्the second
द्वितीयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (dvāparam implied/elliptic)
द्वापरम्Dvāpara (age)
द्वापरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootप्र + आप् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययीभावरूप (gerund/absolutive): having attained
भविताwill be
भविता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम; (अत्र ‘त्वं’ इत्यस्य सापेक्षे भविष्यति = you will be)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन (Nominative singular pronoun)
नnot/no
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
Pratishedhya (निषेध्य/भाववाच्य)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; (न संशयः = no doubt)
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे (therefore/from that)
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
वरम्boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदा (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund): having given
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
अन्तर्दधेdisappeared
अन्तर्दधे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर् + धा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम; (to disappear/withdraw)
ततःthen/thereupon
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (adverb: then/thereupon)