Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 15
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
न सक्यमिह होमं वै तुभ्यं कर्तुं कदायन / अर्वाक्सूतो ऽसि हे देव तव मन्त्रो न वै प्रभो
Transliteration
na sakyamiha homaṃ vai tubhyaṃ kartuṃ kadāyana / arvāksūto 'si he deva tava mantro na vai prabho
Translation
హే దేవా! నీకొరకు ఇక్కడ ఎప్పుడూ హోమము చేయుట సాధ్యము కాదు; నీవు అర్వాక్సూతుడవు—హే ప్రభో, నీకు మంత్రాధికారం లేదు.
Word by Word
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधबोधक अव्यय (negation)
शक्यम्possible
शक्यम्:
Kriya-vishaya (क्रियाविषय/impersonal predicate)
TypeAdjective
Rootशक्य (प्रातिपदिक; शक्-धातु से)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; भाववाचक विशेषण (possible/feasible)
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
होमम्oblation; fire-offering
होमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक अव्यय (particle: indeed)
तुभ्यम्for you
तुभ्यम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी विभक्ति (Dative/सम्प्रदान), एकवचन; सर्वनाम
कर्तुम्to do; to perform
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/infinitival complement)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive), कर्तुम् = to do
कदायनever; at any time
कदायन:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकदाचन (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय; पाठान्तर/रूपान्तर (kadāyana ≈ kadācana)
अर्वाक्सूतःone who is a charioteer facing backward (i.e., of lower/contrary orientation)
अर्वाक्सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्वाक् + सूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (अर्वाक्-स्थितः सूतः)
असिyou are
असि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
हेO
हे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहे (अव्यय)
Formसम्बोधनसूचक अव्यय (vocative particle)
देवO god
देव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति (Vocative), एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
मन्त्रःmantra; sacred formula
मन्त्रः:
Karta (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधबोधक अव्यय
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक अव्यय
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति (Vocative), एकवचन