Shloka 76
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
ऋषय ऊचुः किंलक्षणेन धर्मेण तपसेह श्रुतेन वा
Transliteration
ṛṣaya ūcuḥ kiṃlakṣaṇena dharmeṇa tapaseha śrutena vā
Translation
ఋషులు పలికారు—ఇక్కడ ఏ లక్షణమున్న ధర్మం చేత, లేదా ఏ తపస్సు చేత, గాని ఏ శ్రుతిజ్ఞానం చేత గాని (ఇది సిద్ధిస్తుంది)?
Word by Word
ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
किंलक्षणेनby what characteristic
किंलक्षणेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootकिंलक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (किं + लक्षण ‘what kind of mark/characteristic’)
धर्मेणby dharma / by righteousness
धर्मेण:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
इहhere
इह:
Desha-Adhikarana (देशाधिकरण/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक अव्यय (adverb ‘here/in this world’)
श्रुतेनby learning/scriptural study
श्रुतेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootश्रुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/Disjunction)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (disjunctive particle ‘or’)