Shloka 21
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
राज्यं स कारयामास प्रयागे पृथिवीपतिः / उत्तरे यामुने तीरे प्रतिष्ठाने महायशाः
Transliteration
rājyaṃ sa kārayāmāsa prayāge pṛthivīpatiḥ / uttare yāmune tīre pratiṣṭhāne mahāyaśāḥ
Translation
ఆ మహాయశస్సుగల భూపతి ప్రయాగంలో రాజ్యాన్ని నిర్వహించాడు; యమున ఉత్తర తీరంలోని ప్రతిష్ఠానంలో నివసించాడు।
Word by Word
राज्यम्kingdom, rule
राज्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; accusative singular neuter
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; pronoun nominative singular masculine
कारयामासcaused to be done / established
कारयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) [णिच् causative: कारय-]
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative perfect 3rd sg
प्रयागेat Prayāga
प्रयागे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रयाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; locative singular masculine
पृथिवीपतिःlord of the earth, king
पृथिवीपतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथिवी-पति (प्रातिपदिक; पृथिवी + पति)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine; षष्ठी-तत्पुरुष (पृथिव्याः पतिः)
उत्तरेon the northern
उत्तरे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; adjective agreeing with तीरे/प्रतिṣṭhāne (locative)
यामुनेof the Yamunā
यामुने:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयामुन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; adjective ‘of Yamunā’ agreeing with तीरे (locative)
तीरेon the bank
तीरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; locative singular neuter
प्रतिष्ठानेat Pratiṣṭhāna
प्रतिष्ठाने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रतिष्ठान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; locative singular neuter
महायशाःgreatly renowned
महायशाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहायशस् (प्रातिपदिक; महा + यशस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine; कर्मधारय ‘महच्च तत् यशः’