Shloka 15
इक्ष्वाकुवंशकीर्त्तनम्
Ikṣvāku Lineage Proclamation; Nimi–Mithilā/Videha Genealogy
Devanagari script
ह्रस्वरोमान्मजो विद्वान् सरिद्ध्वज इति श्रुतः / उद्भिन्ना कर्षता येन सीता राज्ञा यशस्विनी
Transliteration
hrasvaromānmajo vidvān sariddhvaja iti śrutaḥ / udbhinnā karṣatā yena sītā rājñā yaśasvinī
Translation
హ్రస్వరొమాన్ అనే పండితుడు జనకుని కుమారుడు; అతడు ‘సరిద్ధ్వజ’ అని ప్రసిద్ధి. ఆ యశస్వి రాజు దున్నుతుండగా భూమి చీలి సీత వెలిసింది.
Word by Word
ह्रस्वरोमात्from Hrasvaroman
ह्रस्वरोमात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootह्रस्वरोमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन; समासः—ह्रस्वं रोम यस्य (कर्मधारय)
मजःMaja (name)
मजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
विद्वान्learned
विद्वान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
सरित्-ध्वजःSariddhvaja (name)
सरित्-ध्वजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक) + ध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सरितां ध्वजः)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
श्रुतःwas known/called
श्रुतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘श्रुत’ = प्रसिद्धः/श्रूयते
उद्भिन्नाsprung forth
उद्भिन्ना:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउद् + भिद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
कर्षताby (him) ploughing
कर्षता:
Karana (करण)
TypeVerb
Rootकृष् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकर्तरि कृदन्त (Present Active Participle/शतृ), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; ‘कर्षता’ = कर्षन् (by the one ploughing)
येनby whom
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
सीताSita
सीता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
यशस्विनीglorious
यशस्विनी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयशस्विन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्