Shloka 88
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
सत्यव्रतो महाबुद्धिर्भरणं तस्य चाकरोत् / विश्वामित्रस्य तुष्ट्यर्थमनुकंपार्थमेव च
Transliteration
satyavrato mahābuddhirbharaṇaṃ tasya cākarot / viśvāmitrasya tuṣṭyarthamanukaṃpārthameva ca
Translation
మహాబుద్ధిమంతుడైన సత్యవ్రతుడు అతని భరణాన్ని చేశాడు—విశ్వామిత్రుని తృప్తి కోసం, అలాగే కరుణార్థంగానూ.
Word by Word
सत्यव्रतःtrue-vowed
सत्यव्रतः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसत्य + व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (सत्यं व्रतं यस्य) विशेषण
महाबुद्धिःgreat-minded
महाबुद्धिः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग (form बुद्धिः), प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (महती बुद्धिः यस्य) विशेषण
भरणम्maintenance/support
भरणम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootभरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अकरोत्did/provided
अकरोत्:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
विश्वामित्रस्यof Viśvāmitra
विश्वामित्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
तुष्ट्यर्थम्for (his) satisfaction
तुष्ट्यर्थम्:
प्रयोजन (Purpose/हेतु)
TypeNoun
Rootतुष्टि + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (purpose); षष्ठी-तत्पुरुष (तुष्ट्याः अर्थः)
अनुकम्पार्थम्for compassion’s sake
अनुकम्पार्थम्:
प्रयोजन (Purpose/हेतु)
TypeNoun
Rootअनुकम्पा + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (purpose); षष्ठी-तत्पुरुष (अनुकम्पायाः अर्थः)
एवindeed/just
एव:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)