Shloka 80
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
अपध्वंसेति बहुशो वदन्क्रोधसमन्वितः / पितरं सो ऽब्रवीदेकः क्व गच्छामीति वै मुहुः
Transliteration
apadhvaṃseti bahuśo vadankrodhasamanvitaḥ / pitaraṃ so 'bravīdekaḥ kva gacchāmīti vai muhuḥ
Translation
కోపంతో నిండిపోయి అతడు ‘అపధ్వంస’ అని ఎన్నిసార్లో పలికాడు. తరువాత ఒంటరిగా తండ్రిని మళ్లీ మళ్లీ అడిగాడు—‘నేను ఎక్కడికి వెళ్లాలి?’
Word by Word
अपध्वंस(there is) destruction!/perish!
अपध्वंस:
सम्बोधन/उद्गार (Exclamation/utterance)
TypeNoun
Rootअपध्वंस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative) एकवचन (Singular) — इति-पूर्वकं वाक्यांशः; अर्थे 'destruction/perishing' (उद्गार/शापवचन)
इतिthus
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-सूचक-अव्यय (quotative particle)
बहुशःmany times
बहुशः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootबहुशस् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
वदन्speaking/saying
वदन्:
कर्ता (Agent/Subject qualifier)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
क्रोधसमन्वितःfilled with anger
क्रोधसमन्वितः:
विशेषण (Adjective of वदन्/सः)
TypeAdjective
Rootक्रोध + समन्वित (सम्+अन्वि धातु; क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
पितरम्father
पितरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
एकःalone
एकः:
विशेषण (Adjective of सः)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
क्वwhere
क्व:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक-अव्यय (interrogative adverb)
गच्छामिdo I go
गच्छामि:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
इतिthus
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-सूचक-अव्यय (quotative particle)
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/खल्वर्थक-अव्यय (emphatic particle)
मुहुःagain and again
मुहुः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootमुहुस् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time/frequency)