Shloka 57
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
तस्य पुत्रास्तु निर्दग्धास्त्रय उर्वरिता मृधे / ततः स राजातिबलो राक्षसं तं महाबलम्
Transliteration
tasya putrāstu nirdagdhāstraya urvaritā mṛdhe / tataḥ sa rājātibalo rākṣasaṃ taṃ mahābalam
Translation
అతని ముగ్గురు కుమారులు యుద్ధంలో దగ్ధమై అవశేషమాత్రంగా మిగిలారు; ఆపై ఆ అతిబలవంతుడైన రాజు ఆ మహాబల రాక్షసుని వైపు సాగాడు।
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
निर्दग्धाःburnt up
निर्दग्धाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनि + दह् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘burnt’
त्रयःthree
त्रयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संख्यावाचक
उर्वरिताःremaining/surviving
उर्वरिताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउर्वरित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; अर्थः ‘शेषिताः/अवशिष्टाः’ (remaining)
मृधेin battle
मृधे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमृध्/मृध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक अव्यय (then/from there)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अति-बलःvery strong
अति-बलः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय) + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः ‘अतिबलः’ (very strong)
राक्षसम्the demon (rākṣasa)
राक्षसम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तम्that (one)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
महा-बलम्mighty
महा-बलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः ‘महद् बलं यस्य’ (very strong)