Shloka 48
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
स तमादिश्य तनयं धुन्धुमाग्णमच्युतम् / जगाम स वनायैव तपसे शंसितव्रतः
Transliteration
sa tamādiśya tanayaṃ dhundhumāgṇamacyutam / jagāma sa vanāyaiva tapase śaṃsitavrataḥ
Translation
ధుంధును దహించే అచ్యుతస్వరూపుడైన తన కుమారునికి ఆజ్ఞాపించి, శ్లాఘనీయ వ్రతధారి అతడు తపస్సుకోసం అడవికి వెళ్లాడు.
Word by Word
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ādiśyahaving instructed
ādiśya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootdiś (धातु)
Formकृदन्त, ल्यप् (absolutive/gerund), उपसर्ग: आ-; अव्ययभाव (having instructed/commanded)
tanayamthe son
tanayam:
Karma (कर्म) (object of ādiśya)
TypeNoun
Roottanaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
dhundhumāghnamslayer of Dhundhu
dhundhumāghnam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdhundhu + māghna (प्रातिपदिक)
Formसमास: धुन्धुमाघ्न (तत्पुरुष; धुन्धुं हन्ति इति), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् of tanayam
acyutamunfailing; Acyuta
acyutam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootacyuta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् of tanayam
jagāmawent
jagāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
vanāyato the forest
vanāya:
Sampradāna (सम्प्रदान) (goal/purpose)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/dative), एकवचन
evaindeed/only
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (emphasis/only)
tapasefor austerity
tapase:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन
śaṃsita-vrataḥwhose vow was firm/commended
śaṃsita-vrataḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśaṃsita (śaṃs धातु + kta) + vrata (प्रातिपदिक)
Formसमास: शंसितव्रत (कर्मधारय; प्रशस्तं/निश्चितं व्रतम् यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् of saḥ