Shloka 166
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
तस्य पुत्रस्तु धर्मात्मा दिलीप इति विश्रुतः / दिलीपात्तु महातेजा वीरो जातो भगीरथः
Transliteration
tasya putrastu dharmātmā dilīpa iti viśrutaḥ / dilīpāttu mahātejā vīro jāto bhagīrathaḥ
Translation
అతని కుమారుడు ధర్మాత్ముడు ‘దిలీపుడు’ అని ప్రసిద్ధి పొందెను; దిలీపుని నుండి మహాతేజస్సుగల వీరుడు భగీరథుడు జన్మించాడు।
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (Singular)
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अन्वयार्थक
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootधर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (धर्मे आत्मा यस्य/धर्मात्मा), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
दिलीपःDilīpa
दिलीपः:
कर्ता (Apposition to subject)
TypeNoun
Rootदिलीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
इतिthus/so (named)
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/नामनिर्देशार्थक अव्यय (quotative)
विश्रुतःrenowned
विश्रुतः:
कर्ता-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवि + श्रु (धातु) → विश्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
दिलीपात्from Dilīpa
दिलीपात्:
अपादान (Apadāna/Source)
TypeNoun
Rootदिलीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान
तुindeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootमहत् + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महच्च तत् तेजः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
वीरःhero
वीरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जातःwas born
जातः:
क्रिया/भाव (Predicate: born)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (PPP) ‘जात’ = ‘born/has arisen’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयभाव (predicative)
भगीरथःBhagīratha
भगीरथः:
कर्ता (Apposition to subject)
TypeNoun
Rootभगीरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम